Groene Daken


 

Ans Mensink en Jan Oostewechel zijn de eerste Heetenaren met een groen dak. En wel op hun gezamenlijk tuinhuis.
Samen met stichting Duurzaam Heeten onderzoeken zij wat de mogelijkheden zijn voor iedereen in Heeten die hierin is geïnteresseerd.
Bijvoorbeeld in de vorm van een “workshop Groen Dak”. Nadere informatie hierover volgt zo spoedig mogelijk.

 

Waarom een groen dak?
In een gebouw met een groen dak heb je minder last van zomerhitte en winterkou. Een daktuin geeft meer woongenot. Ook dragen groene daken bij aan de waterbufferingscapaciteit, het koelen van de stad in hete zomermaanden, het verbeteren van de luchtkwaliteit en het vergroten van de biodiversiteit.

Isolatie en zonne-energie

Groene daken dempen temperatuurschommelingen in gebouwen en in de omgeving. In de zomermaanden blijven gebouwen met een groen dak koeler en geven ze minder hitte af aan de omgeving. Hierdoor is er minder noodzaak tot het koelen van binnenruimten en blijft de buitentemperatuur in de stad ook aangenamer. Dat laatste is steeds belangrijker aangezien we in Nederland de laatste jaren vaker te maken hebben met hete zomerdagen.

Groene daken hebben een gunstig effect op de binnentemperatuur. Een gebouw zal vooral in warme zomerperiodes voordeel hebben van de isolerende werking van een groen dak. In de winter is het effect minder.

Warm buiten, koel binnen
Een traditioneel bitumendak kan een maximumtemperatuur bereiken van wel 70 graden. Een groen dak behaalt in dezelfde omstandigheden slechts een temperatuur van 25 graden. Bij een buitentemperatuur van 25-30 graden ligt de binnentemperatuur minstens 3-4 graden lager ten opzichte van een bitumendak.

Groen dak vergroot het rendement van zonnepanelen
De lagere temperatuur op een groen dak zorgt er ook voor dat het rendement van zonnepanelen wordt vergroot. Zonnepanelen hebben het hoogste rendement bij een omgevingstemperatuur onder de 25°C. Uit een recent onderzoek in Berlijn blijkt het rendement van zonnepanelen met 6% toe te nemen wanneer deze gecombineerd worden met een groen dak.

Minder opwarming
In de zomermaanden is er in steden steeds vaker sprake van het zogenaamde heat island effect. Steden en dorpen warmen sneller op dan onbebouwde gebieden en houden de warmte ook langer vast. Door het vergroten van het oppervlakte groen op daken blijven ook dichtbebouwde stedelijke gebieden koeler en aangenamer.

Leefbaarheid
Gebouwen nemen ruimte in en zorgen dus altijd voor verlies van leefgebied voor planten en dieren. Hoewel groene daken geen volwaardige vervanging zijn voor een natuurlijke habitat, kunnen ze voor planten en dieren toch belangrijk zijn. Hoe belangrijk hangt sterk af van het type groene dak en de aanwezige planten en dieren in de omgeving.

Sedumdaken oefenen in ieder geval een sterke aantrekkingskracht uit op vlinders en andere insecten. Insectenetende vogels – zwarte roodstaart, gierzwaluw en mussen – maken hier op hun beurt gebruik van.

Hoe maakt u een ecologische daktuin?
Door structuur in grond en beplanting aan te brengen kunt u de bijdrage van uw daktuin aan de biodiversiteit vergroten. Een aantal tips voor het inrichten van een ecologisch dak:

Creëer verschillende microklimaten door verschil in gronddiktes, variatie in beplantingsdichtheden en variatie in vochtigheidsgraad;
Pas schrale bemesting toe;
Zorg voor verschil in zonrijke en schaduwrijke plekken;
Pas inheemse plantensoorten toe;
Stem de plantkeuze af op het soort insecten dat u wilt aantrekken.

Waterberging
Groene daken kunnen een rol spelen bij het beheersbaar houden van de waterproblematiek in de stad. De doorwortelbare grondlaag houdt water vast en zorgt voor een geleidelijker afgifte van regenwater aan het riool, terwijl planten het water gebruiken en via verdamping afgeven aan de atmosfeer.

Groene daken zijn met name effectief bij kleine en gemiddelde buien. Piekbuien worden slechts gedeeltelijk geborgen door groene daken, maar er is wel een vertraging in de afvoer. Met speciale ingrepen is het mogelijk om groene daken een grotere rol te laten spelen bij piekbuien. Dit wordt o.a. toegepast aan de Zuidas.

De waterbufferingscapaciteit van groene daken is afhankelijk van de dikte van de grondlaag en de dakhelling. Hoe dikker de laag, des te meer water langer wordt vastgehouden. De bovenste centimeters grond zijn het meest effectief. Een vlak dak houdt gemiddeld 16% meer water vast dan een hellend dak. Daarnaast is de mate van vasthouden van regenwater ook afhankelijk van de tijd die tussen regenbuien zit en de duur en hevigheid van de regenval. Uit onderzoeken bij verschillende soorten daktuinen in het buitenland blijkt dat gemiddeld 62 tot 100 procent van het regenwater door groene daken kan worden opgevangen.

Luchtkwaliteit
Alle soorten beplanting fixeren fijnstof, nemen stikstof op en produceren zuurstof. Dit proces zorgt ervoor dat er een constante verversing van de lucht in de stad plaatsvindt. Groen draagt ook bij aan het tegengaan van de effecten van klimaatverandering door het vastleggen van CO2.

Welke planten hebben het meeste effect?
Groene daken kunnen een bijdrage leveren aan het verlagen van de concentratie fijnstof. Bij het aanleggen van groene daken daken is een zo groot mogelijk bladoppervlak van belang voor het afvangen van fijnstof. Gras- en sedumdaken dragen dus relatief minder bij, daken met struiken, begroeide pergola’s, klimplanten, hagen en bomen juist meer. Bepaalde soorten zoals klimop zijn bij uitstek geschikt als fijnstofvangers. Ook mos is geschikt om fijnstof op te vangen. Daarnaast verspreidt een begroeid dak minder stof dan een kaal dak. Een kaal dak wordt immers erg warm in de zon en de lucht die daardoor van het dak opstijgt, doet veel stof opwervelen.

Eén van de stoffen die luchtverontreiniging veroorzaakt is stikstofdioxide (NO2). Met veel NO2 in de lucht kan er smog ontstaan. Planten kunnen een breed scala aan luchtverontreinigende stoffen opnemen. Op groene daken zal een optimale werking niet makkelijk bereikt worden, maar groen kan zeker een bijdrage leveren aan het verlagen van de concentratie NO2 en ammonium in de lucht.